Araç kiralama sözleşmesi nasıl hazırlanır? Bilgiler, depozito ve teslim tutanağı
Kısa yanıt
Araç kiralama sözleşmesine kiraya verenle kiracının bilgileri, plaka ve marka-model, teslim ve iade günü, toplam bedel, depozito, kilometre sınırı ve geç iade koşulu yazılır. Hukuken bu bir kira sözleşmesidir (TBK m. 299). Üç aylık güvence sınırı (m. 342) kanun metninde konut ve çatılı işyeri kiralarını anar; araç kiralaması için aynı sınırı koyan bir hüküm bu yazının dayandığı maddelerde yoktur.
Güncellendi: Akitle İçerik Ekibi
Araç kiralaması hukuken ne sayılır?
Madde 299'a göre kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını ya da kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da karşılığında kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Bir aracı belirli günler için karşılığında bedel alarak kullandırmak bu tanımın içine girer.
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Araç kiralama sözleşmesini hazırlama adımları
- Kiraya verenin ve kiracının bilgileri Kiraya veren belgeyi hazırlayan taraftır. Kiracının telefon numarasına imza bağlantısı gider.
- Aracı tanımlayın Plakayı ve marka-modeli yazın.
- Teslim ve iade günü Teslim günü kiracının aracı aldığı gündür. İade gününden sonraki her gün geç teslim sayılır.
- Toplam bedel Teslimden iadeye kadar bütün günler için tek tutar yazılır.
- Depozito Depozito isteğe bağlıdır; araca gelebilecek zarara karşı alınan güvencedir. Belgeye göre araç sağlam geri gelirse kiracıya iade edilir, yalnız hasar, eksik yakıt ya da ödenmemiş borç kadarı düşülür.
- Kilometre sınırı Sınırsız ya da toplam kiralama için en çok yapılabilecek kilometre seçilir.
- Teslim tutanağını tutun ve imzalayın Aracın teslim anındaki kilometresi, yakıt seviyesi ve var olan hasarlar bir teslim tutanağına yazılır; iki taraf imzalar. Araç geri verilirken aynı tutanakla karşılaştırılır.
Teslim tutanağı neden önemlidir?
Madde 301, kiraya verenin kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmesini ister. Madde 335 ise geri verme sırasında kiraya verenin kiralananın durumunu gözden geçirmesini ve kiracının sorumlu olduğu eksikliklerle ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmesini ister; bu bildirim yapılmazsa kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur, ancak teslim alma sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek eksiklikler için kiracının sorumluluğu devam eder.
Teslimde ve iadede aracın durumunu yazıya dökmek, bu iki maddenin aradığı gözden geçirme ve bildirimi kolaylaştırır.
Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Bu hüküm, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı aleyhine değiştirilemez; diğer kira sözleşmelerinde ise, kiracı aleyhine genel işlem koşulları yoluyla bu hükme aykırı düzenleme yapılamaz.
Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa, kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak, teslim alma sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek olan eksikliklerin ve ayıpların varlığı hâlinde, kiracının sorumluluğu devam eder. Kiraya veren, bu tür eksiklikleri ve ayıpları belirlediğinde, kiracıya hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır.
Geç iade için bedel yazılırsa nelere bakılır?
Akitle'nin belgesine göre araç zamanında geri verilmezse geç kalınan her gün için toplam kiralama bedelinin günlük payı ödenir. Taraflar sözleşmeye ayrıca bir ceza yazarsa, Madde 182'ye göre cezanın miktarını serbestçe belirler; hâkim ise aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir.
Günlük payın hukuken ceza koşulu sayılıp sayılmayacağı bu yazının konusu değildir.
Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler.
Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.
Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir.
Kaynaklar
- Türk Borçlar Kanunu (6098), mevzuat.gov.tr (metin 14 Kasım 2026'da okundu)
Bu yazı otomatik hazırlandı ve kaynaklarıyla denetlendi; bir avukat tarafından incelenmedi.
Bu yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir.
Hata bildir