Kira sözleşmesi nasıl hazırlanır? Adım adım rehber

1. Tarafları tam ve doğrulanabilir şekilde tanımlayın

Sözleşmenin ilk parçası tarafların kim olduğudur. Sadece ad-soyad yeterli değildir — kimliğin doğrulanması, sonradan inkâr edilmesini önler. Gerçek kişi için T.C. kimlik numarası, doğum tarihi, açık adres ve iletişim bilgisi alınmalıdır. Tüzel kişiler için ticaret unvanı, vergi numarası, MERSIS numarası ve adresi (vergi dairesi dahil) gereklidir. Kurumsal kiralamada KEP adresi (Kayıtlı Elektronik Posta) eklemek tebligat açısından önemlidir.

2. Kira konusu malı veya hizmeti tek anlamlı şekilde tanımlayın

Sözleşmenin tartışılan ikinci unsuru, kiralanan şeyin ne olduğudur. Gayrimenkul kiralamalarında: tapu bilgileri (ada/parsel), bağımsız bölüm numarası, brüt/net metrekare, müştemilatlar. İş makinesi kiralamalarında: marka, model, seri/şasi numarası, motor saatleri, kapasite. Araç kiralamalarında: plaka, marka, model, kilometre, yakıt durumu. Bu kimlik bilgileri sayesinde kira sona erdiğinde iade edilen malın teslim edilen malla aynı olduğu doğrulanabilir.

3. Kira bedeli, ödeme şartları ve süreyi netleştirin

Aylık veya günlük kira tutarı, ödeme tarihi (her ayın kaçında), ödeme yöntemi (banka transferi, EFT/havale, kapıda nakit) ve para birimi (TL, USD, EUR) açık olmalıdır. Yıllık konut kira artışı TBK m.344 uyarınca tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık değişim oranını aşamaz; sözleşmede TÜFE bazlı formül belirtilmelidir.

Sürenin belirli mi (örneğin 1 yıl) yoksa belirsiz mi olduğu yazılmalıdır. Belirli süreli sözleşmelerde süre bitiminde TBK m.347 uyarınca sözleşme zımnen yenilenebilir; bu mekanizma sözleşmede açıklanmalıdır.

4. Teminat ve gerekiyorsa kefil hükümlerini ekleyin

Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozito en fazla üç aylık kira bedeli olabilir ve banka hesabında tutulmalıdır (TBK m.342). Kira süresi boyunca depozito yalnızca alacaklarınız (ödenmeyen kira, hasar, vergi) için kullanılabilir.

Yüksek tutarlı kiralarda kefil eklenebilir. Kefalet sözleşmesi yazılı şekle tabidir (TBK m.583) ve kefilin kendi el yazısıyla kefil olduğu tutarı yazması gerekir. Akitle'nin web tabanlı imzası bu el yazısı şartını tam karşılamayabilir — bu yüzden kefaletli sözleşmelerde noter onayı önerilir.

5. Sorumluluk paylaşımını ve mücbir sebep maddesini ekleyin

Hasar, kayıp, yangın, mücbir sebep durumlarında hangi tarafın sorumlu olduğu net olmalıdır. Operatörlü iş makinesi kiralamasında operatörün SGK kapsamı kiraya verene aittir (4857 sayılı İş Kanunu); kuru kiralamada kiracıya. Mücbir sebep maddesi (TBK m.136) deprem, sel, salgın, devlet yasağı gibi olayların ifa imkânsızlığına yol açtığında sözleşmenin akıbetini düzenlemelidir — askıya alma, fesih veya uyarlama.

• Hasar tazminatı: rayiç bedel üzerinden mi, tamir masrafı üzerinden mi?
• Kayıp ve çalınma: hangi taraf sigortalamak zorunda?
• Mücbir sebep ortaya çıktığında bildirim süresi (genelde 7-15 gün)
• Sözleşmenin akıbeti: askıya alma, fesih, uyarlama (TBK m.138)

6. İmzalayın ve denetim kayıtlı bir arşive koyun

Sözleşme her iki tarafça da imzalanmalıdır. Islak imzalı kâğıt nüsha klasik yöntemdir; dijital yöntemde Akitle gibi platformlar üzerinden tarayıcıda imza alınır. Akitle'nin web tabanlı imzası taraflar arasında bağlayıcıdır ve HMK m.199 anlamında belgedir, ancak 5070 sayılı Kanun m.4 anlamında 'güvenli elektronik imza' değildir.

Sözleşme imzalandıktan sonra her iki tarafta da imzalı bir nüshası bulunmalıdır. Dijital sözleşmelerde Akitle, PDF'yi SHA-256 ile mühürler ve her iki tarafa e-posta ile gönderir; denetim kaydı (audit trail) sözleşmenin yaşam döngüsündeki her olayı (oluşturma, açılma, imzalama) zaman damgalı kaydeder.